Chia sẻ trải nghiệm du học Đức

Hôm nay đọc bài viết này và tình cờ thấy 1 bạn hỏi về chủ đề thi nói „Studieren oder Geld verdienen“ nên mình muốn đúc kết từ kinh nghiệm bản thân và chia sẻ với các bạn. Mình sẽ kể theo trình tự thời gian để các bạn có thể dễ tìm thấy bản thân mình trong giai đoạn nào:

Năm đầu tiên – Studienkolleg: mình học ở Studienkolleg Mittelhessen, là nơi đào tạo sinh viên quốc tế chung của Technische Hochschule Mittelhessen, Justus-Liebig-Universität Gießen và Uni Marburg. Chương trình học cho W-Kurs khá là đơn giản, mặc dù trở ngại tiếng cũng tương đối lớn dù trước khi sang Đức mình đã học đến B2.1 tại GI ở VN. Điều mình thực sự thích là số lượng sinh viên trong 1 Kurs không nhiều (khoảng 20 người) và từ rất nhiều quốc gia khác nhau (mình là người VN duy nhất). Điều này khiến mình buộc phải dùng tiếng Đức hoặc Anh để giao tiếp với mọi người. Năm đầu tiên không được đi làm do vậy cũng khá rảnh rỗi để tụ tập với bạn bè cũng như đi đây đó để mở mang tầm nhìn. 
➥ Đây là thời gian nên sử dụng để luyện tiếng Đức nhiều nhất có thể cũng như kết bạn với những người bạn mới để dễ làm quen với cuộc sống và môi trường mới.

Năm thứ hai – Bachelor Wirtschaftsinformatik: sau khi học W-Kurs mình quyết định học ngành này do thích học cái gì đó liên quan đến máy tính, công nghệ thông tin. Đây là năm thực sự khó khăn do những người bạn học cùng Studienkolleg đa phần đều học BWL/VWL nên mình phải làm quen những người bạn mới. Đi lại cũng là một vấn đề do từ nhà đến trường mình mất khoảng 1 tiếng rưỡi đi tàu và ngày nào cũng phải dậy từ 5h sáng để bắt đầu Vorlesung lúc 8h. Tiếng Đức mình sử dụng trong năm đầu tiên tuy có nhiều nhưng khi vào học thì chỉ hiểu được khoảng 30-40% do Hörsaal lớn (cho hơn 100 SV), giáo sư nói nhanh và có người có Akzent hoặc Dialekt, cũng như rất nhiều từ mới mà trước giờ chưa tiếp xúc. Ngay cả giao tiếp với bạn bè cũng gặp nhiều khó khăn do đa phần là người Đức mà mình trước giờ chỉ toàn bạn Ausländer. Chương trình học thì nặng về toán cao cấp, lập trình, khá nhiều lý thuyết nên mình cũng khá là oải khi không hiểu được gì nhiều và thi kết quả cũng be bét. Thời gian này mình cũng có đi làm thêm nhưng không nhiều, chủ yếu giúp việc quán ăn vào cuối tuần. 
➥ Giai đoạn thất bại, chán nản thực sự. Cảm thấy quyết định của mình sai lầm, không có động lực để tiếp tục học. Khá nhiều bạn SV cảm thấy tuyệt vọng và mất phương hướng ở giai đoạn này rồi lao vào đi làm kiếm tiền, bỏ dở việc học. Đây là lúc bạn cần tĩnh tâm xem xét lại bản thân, hoàn cảnh để đưa ra quyết định quan trọng có thể ảnh hưởng đến cả tương lai của bạn.

Năm thứ 3,4,5,6 – Bachelor BWL: sau khi quyết định chuyển ngành sang BWL, có 2 động lực thúc đẩy mình phải cố gắng học cho xong. 1 là có khoảng 4-5 môn mình thi qua ở ngành cũ được công nhận và không phải thi hay học lại (làm giảm bớt áp lực thi cử, mỗi kỳ bớt 1 môn), 2 là đây là lần đổi ngành duy nhất, nếu không học được là cuốn gói đi về hoặc phải tìm cách khác ở lại. Chương trình học của BWL dễ thở hơn và tiếng Đức của mình sau năm thứ hai cũng cải thiện tương đối do xem TV, đọc sách báo nhiều nên đi học cũng hiểu được 70-80%. Có 1 số môn thì khá là khó nuốt thì bắt buộc phải học thuộc lòng để qua còn lại thì đa phần học hiểu trên giảng đường rồi trước kỳ thi mình chỉ đọc lại Skript 1-2 lượt và giải Übungen là đủ kiến thức đi thi. Thời gian này mình cũng đi làm thêm nhiều công việc khác nhau: từ rửa bát, phụ nấu, bồi cho quán ăn, đi chuyển đồ (Umzugsarbeit), làm Inventur, nhập dữ liệu bảo hiểm cho AOK (xin được do quen biết) đến lái xe chở đồ ăn cho quán của người nhà (năm thứ hai mình đã làm bằng lái xe ở Đức). Mặc dù đa phần là công việc chân tay nhưng cũng kiếm được kha khá nếu làm trong Ferien do được làm Vollzeit và có cơ hội tiếp xúc với nhiều môi trường, đồng nghiệp khác nhau. Đây cũng là cơ hội giúp tăng vốn tiếng Đức trong cuộc sống. Thời gian này mình cũng muốn thử sức xin đi làm Werkstudent và xin thực tập (bắt buộc) để kiếm kinh nghiệm chuyên môn. Điều duy nhất mình tiếc trong giai đoạn học Bachelor là không làm Auslandssemester, do khá nhiều công ty lớn và vị trí đòi hỏi kinh nghiệm ở nước ngoài và tiếng Anh tốt được chứng minh bằng Auslandserfahrung. Do không có kinh nghiệm và còn khá là bỡ ngỡ với những thứ như Lebenslauf, Anschreiben, Interview… đa phần những Bewerbungen mình gửi đều không đem lại kết quả mong đợi, cho đến khi được 1 công ty khá có tiếng của Đức nhận vào thực tập (6 tháng). Đây cũng là kinh nghiệm đáng giá nhất trong CV của mình cho đến thời điểm đó và sau khi thực tập mình được tiếp tục viết luận văn tốt nghiệp tại công ty và được trả lương như thực tập. Tổng tgian ở công ty đó là 10 tháng. Viết bài xong cũng là lúc mình tốt nghiệp và quyết định học tiếp lên Master. 
➥ Sau khi trải qua giai đoạn khó khăn nhất và gặt hái được những thành công đầu tiên các bạn sẽ cảm thấy có quyết tâm và động lực hơn để theo đuổi những dự định và kế hoạch mình đặt ra. Vì vậy cái cần nhất là sự kiên trì và nếu có điều kiện các bạn nên làm Auslandssemester hoặc Auslandspraktikum do đây cũng sẽ là điểm cộng rất lớn khi xin việc.

Năm thứ 6,7,8 – Master Unternehmensführung: khi học tiếp lên Master mình thực sự vẫn chưa chắc chắn có muốn tiếp tục học hay không hay là chỉ để vừa là SV, vừa đi làm thêm để có kinh nghiệm và tìm những vị trí phù hợp. Ngành học mình chọn cũng có thể nói là chọn đại mặc dù mình có xu hướng đi theo mảng điều hành doanh nghiệp. Vấn đề chỉ là không ai nhận 1 đứa sinh viên mới ra trường làm giám đốc điều hành hay thậm chí chỉ là 1 người đứng đầu team nào đó cả. Tất cả đều cần có kinh nghiệm cũng như năng lực được chứng minh qua thực tế. Chương trình học Master theo mình thấy rất sát với thực tế và kiến thức cũng đi vào chuyên sâu hơn so với Bachelor, Soft-Skills cũng được luyện để tăng khả năng giao tiếp và thuyết trình trước đám đông, điều mà đối với đa số vị trí đều rất quan trọng. Do đã trải qua khá nhiều buổi phỏng vấn cũng như rải tương đối nhiều Bewerbung mình cũng đã có kinh nghiệm hơn khi xin việc và được nhận làm Werkstudent cho một ngân hàng của chính phủ Đức. Mặc dù không hề học về tài chính hay có bất kỳ kinh nghiệm nào trong lĩnh vực này nhưng tgian và kinh nghiệm làm việc trong quá trình thực tập đã đem lại công việc này cho mình. Dù vừa học vừa làm ở 2 thành phố khác nhau (cách nhau khoảng 1h đi tàu) nhưng chương trình học sắp xếp khá hợp lý và công ty mình làm việc cũng thoải mái giờ giấc nên vẫn có thể cân bằng được. Sau thời gian làm Werkstudent 1 năm mình tiếp tục làm thực tập (chương trình học bắt buộc) cho 1 công ty con của ngân hàng này. Hiện nay mình cũng sắp xong chương trình Master và chỉ còn phải viết luận văn tốt nghiệp cũng như tìm công việc phù hợp sau khi tốt nghiệp. 
➥ Sau khi tốt nghiệp các bạn hoàn toàn có thể lựa chọn giữa đi làm ngay hoặc học tiếp lên Master. Ưu điểm của việc học lên Master là các bạn sẽ tiếp tục là sinh viên, được hưởng nhiều ưu đãi về đi lại, bảo hiểm…, tiếp thu thêm những kiến thức chuyên môn và cải thiện Soft-Skills, có thể đi làm thêm để tích góp thêm kinh nghiệm. Ngoài ra cùng 1 vị trí công việc thường thì những người có bằng Master cũng sẽ được trả lương cao hơn và trong lĩnh vực tài chính (nếu bạn nào có ý định theo) thì đa phần những vị trí Einstieg hoặc Traineeprogramm đều đòi hỏi phải có bằng Master.

Bài viết tương đối dài, tuy vậy cũng không thể kể hết được tất cả những kinh nghiệm mình muốn chia sẻ với các bạn. Đây chỉ là chia sẻ kinh nghiệm bản thân nên nó không nhất thiết đúng với tất cả mọi người cũng như không phải để tỏ ra hiểu biết hay gì. Mình chỉ hy vọng các bạn sẽ có 1 cái nhìn sâu hơn về „Studieren“ và „Geld verdienen“ đối với SV nước ngoài nói chung và SVVN nói riêng ở Đức cũng như rút ra được những bài học hay lối đi phù hợp cho bản thân. Chúc các bạn thành công và cố gắng đạt được những ước mơ mà các bạn đã ấp ủ! 

----------------------------------------------------------

Update 1: Khác biệt giữa chương trình học ở Uni và FH?
➥ Theo kinh nghiệm bản thân và trao đổi với 1 số bạn bè thì mình thấy chương trình học của Uni nhiều lý thuyết hơn, nếu bạn muốn theo hướng nghiên cứu hay học về Vwl thì phù hợp hơn. Bwl nên học FH do sẽ được học những cái thực tiễn hơn và được luyện những kỹ năng cần có trong công việc. Tuy nhiên cũng có những trường top về ngành kinh tế như Uni Mannheim, Uni Frankfurt, Frankfurt Business & Finance School... thì cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp là tương đối cao, do mặt bằng chung ứng viên từ những trường này đều đc đánh giá cao.

Update 2: Thời gian để học xong đại học là bao lâu?
➥ Đến nay tổng quãng thời gian ở Đức của mình là 8 năm, bao gồm 1 năm học Studienkolleg, 1 năm học Wirtschaftsinformatik, 7 Semester học BWL, và 5 Semester học Master. Đối với bản thân mình và nhiều người đây là quãng thời gian dài, có thể nghĩ là học chậm nhưng nếu nói chung thì cũng nhiều sinh viên có tgian học đại học trung bình như mình. Phần lớn do bị trễ do không xin được chỗ thực tập kịp nên thường sẽ mất thêm 1 học kì. Khi xin việc đương nhiên nhiều công ty cũng sẽ xem xét thời gian học của bạn có lâu hơn nhiều Regelstudienzeit ( Bachelor 6 Sem. + Master 4 Sem. hoặc Bachelor 7 Sem. + Master 3 Sem.) hay không, nhưng cái quan trọng trên hết vẫn là kinh nghiệm. Vậy nên nếu có điều kiện các bạn cứ làm thực tập nhiều như có thể, đôi khi may mắn có thể được nhận trực tiếp trong quá trình thực tập nếu làm tốt và có vị trí đó được tuyển dụng.

Update 3: Lương sau khi ra trường là bao nhiêu?
➥ Vấn đề lương khởi điểm khi ra trường thì rất khó để nói chung vì phụ thuộc rất nhiều yếu tố như: Branche, Arbeitsgebiet, Unternehmen, Profil (Kenntnisse, Erfahrungen, Ausbildung etc.) cũng như Verhandlungsgeschick của bạn. Các bạn có thể tham khảo ở rất nhiều nguồn trên Internet về vấn đề lương để có đánh giá khách quan và thực tế nhất. Ở đây mình sẽ không bàn thêm về vấn đề này.

Update 4: Cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp có cao không?
➥ Cơ hội tìm được việc làm sau khi ra trường của mình hay của những bạn đã học xong Master không đến mức 100% nhưng mình có thể nói sẽ cao hơn là nếu chỉ học xong Bachelor. Tuy nhiên như mình đã nói thì kinh nghiệm là rất quan trọng, nếu bạn có bằng Master mà hầu như ko có hoặc ít kinh nghiệm cũng sẽ ko tìm được việc. Những tipps cho tuyển dụng nếu các bạn quan tâm mình sẽ dành thời gian viết 1 bài viết khác, trong post này mình sẽ không nói thêm.

<Charlie Nguyen>

Viết bình luận

Bạn đã gửi bình luận thành công. Chúng tôi sẽ đăng bình luận của bạn sau khi kiểm duyệt.